Şahsiyetler
Tomris Uyar’ı 77. Doğum Gününde Yeniden Hatırlamak
  15 Mart 2018 Perşembe , 18:05
Tomris Uyar’ı 77. Doğum Gününde Yeniden Hatırlamak
Tomris Uyar’ı 77 doğum günü nedeniyle yeniden anılıyor. İlk olarak Tanpınar Merkezi 12 Mart’ta açılışı yaptı. Yapı Kredi Loca‘da Tomris Uyar anıldı. Bu etkinliklerin sene içinde çeşitleneceği tahmin ediliyor.

Tomris Uyar, üzerine konuşuldukça derinleşen bir yazar. 62 yıllık ömrüne 104 öykü ile 1 uzun hikâye ve bunlardan oluşan 11 kitap, 60’ı aşkın çeviri eserle, günlüklerini ve çeşitli dergilerde yazılmış yazılarını sığdırdı. Edgar Allan Poe’dan Gabrial Garcia Marguez’e kadar, 60’ı aşkın çevirdiği yapıtla pek çok yabancı yazarı dilimize kazandırmıştır. Çeşitli çeviri derlemeleri, anı kitapları, derlemelerde de yer almıştır. Bunlar arasında ’80 yılında Çağdaş Amerikan Öyküleri, ’82 yılında Hint Masalları: Şekerden Bebek, ’83 yılında Amerikan Hikayeleri Antolojisi, ’85 yılında Sonsuz ve Öbürü (Turgut Uyar’ın anısına, Seyyit Nezir ile), ’99 yılında Şiirde Dün Yok mu/Turgut Uyar Üzerine Yazılar ve 2000 yılında yayımlanan, Sırma Köksal ile derlediği İstanbul’da Zaman sayılabilir.

Tomris Uyar, 4 Temmuz 2003’te vefat etti ama dergilerde yayımlanan yazılarından oluşan Aşkın Yıpranma Payı 2015 yılında YKY’nin 4500. kitabı olarak yayımlandı ve yazarın külliyatına eklendi. 15 Mart 1941’de doğan Tomris Uyar’ın babasının şiir kitabı, annesinin ise çevirileri vardı. Yani edebiyata düşkünlüğü bir nevi ailesinden geliyordu. Arnavutköy Koleji’nde okudu. Yükseköğrenimini ise İstanbul Üniversitesi, Gazetecilik Enstitüsü’nde bitirdi. Türk edebiyatına ilk girişi çeviriler üzerinden oldu. Kendisinin açıklamasına göre Türkçenin tüm kıvraklığını, imkanlarını öğrenebilmek amacıyla çeviri yapıyordu. Daha sonra öyküye geçti ve kendini neredeyse aristokrat denebilecek bir edebi duyarlılıkla öyküyle sınırladı. Hayatı boyunca da kurgusal bir tür olarak öykü dışına çıkmayan Uyar öykü yazarı ve çevirmen olarak girdi hayatımıza. Devamında Papirüs dergisinin kurucularından biri olarak çıkar karşımıza. Yeni Dergi, Soyut, Varlık’ta da deneme, eleştiri ve kitap tanıtım yazıları yayımlandı ileriki yıllarda.

Edebiyatımızın en önemli kadın figürlerinden biri olarak yerleşti yazın dünyasına. 60’ı aşkın çevirisi kitaplaşan Uyar, 10 öykü derlemesinden Yürekte Bukağı ile 1979, Yaza Yolculuk ile 1986 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. Ülkü Tamer, Turgut Uyar, Cemal Süreya ve Edip Cansever’in hayranlığı ve kendisine yazdığı şiirler arasında bir ömür geçirdi. Cemal Süreya En Unutulmaz Şiirlerini Tomris Uyar’a yazar.
Tomris Uyar ilk öykü dosyası “Suya Yazılı”yı bitirdiğinde tarih 1967’ydi. Adı, dosyanın kaderini de çizdi, “Suya Yazılı”nın tek kopyası, Cemal Süreya ile birlikte çıkardıkları Papirüs dergisi yangınında kül oldu. Geriye yalnızca 1965’te Türk Dili dergisinde yayımlanan “Kristin” adındaki öyküsü kaldı. Ne o dosyayı ne de aynı yangında yok olan, Dos Passos’un “USA” çevirisinin 100 sayfasını yeniden yazmayı düşündü.

“Suya Yazılı”nın akıbetinden sonra, yayımlanan ilk kitabı “İpek ve Bakır” oldu. Devamında ise Ödeşmeler (1973), Dizboyu Papatyalar (1975), Yürekte Bukağı (1979), Yaz Düşleri/Düş Kışları (1981), Gecegezen Kızlar (1983), Rus Ruleti- Dön Geri Bak (1985), Yaza Yolculuk (1986), Sekizinci Günah (1990), Otuzların Kadını (1992), Aramızdaki Şey (1997) gibi öyküler ile edebiyat dünyamıza adını altın harflerle kazıyan bir usta yazar Tomris Uyar.

Aynur Kaplan
 

Yorumlar
Kod: OLDSK