Şahsiyetler
Sanatın İronik Makinesi
  17 Şubat 2018 Cumartesi , 12:32
Sanatın İronik Makinesi
2018’in dünyada en çok konuşulan ve bizim de şahit olduğumuz kültür-sanat olayı, Andy Warhol’un Vatikan’a ziyaretinden 40 sene sonra onun adına düzenlenecek olan sergi. Bu sayede Warhol’un bambaşka bir yönünü de öğrenmiş olduk. Yaşayış biçimine ve eserlerine baktığımız zaman Warhol'un ultra muhafazakâr bir Katolik olması bilgisi herkesi şaşırttı. Warhol’u cazip kılan da zaten anlatımları ve yaşantısındaki çok yönlü tezatlık.

And Warhol, farklı yaşamı ile dikkat çekmenin yanında,  popüler olanı sanat alanına taşıması, estetik değerleri reddetmesi, geçmiş ve gelecekten bağını koparıp bugünü yaşaması ile aslında dönemin ruhunu temsil eder. 

Warhol pop-art akımının temsilcisi olarak 20. yüzyıl sanatına çarpıcı bir etki bırakmıştır. Andy Warhol, gündelik hayattaki her bir objenin, sanat eseri olabileceğine inanıyordu. Popüler kültüre dair ne varsa Warhol’un eserlerinin konusu haline gelebilirdi. Konserve kutusundan sanat, çizgi romanlardan tablo yapabilirdi. Bunlardan en bilinenleri Campbell's Soup Cans, Shot Marilyns, Üçlü Elvis, 3 Coke Bottles çalışmalarıdır. 

Sanat alanında en büyük tartışmalarından biri Warhol’un ortaya çıkardığı ürünün sanat eseri olup olmaması tartışmasıdır.  Warhol’u bu denli ünlü yapan çalışmalarındaki estetik öğeler değildir. Warhol geleneksel olanı yadırgıyor ve kavramsal sanatın en önemli özelliklerinden biri olan sanat eserinin ‘’biricik’’ olma özelliğini ortadan kaldırıyordu.  

Warhol, resimlerindeki imgelerin aslında hiç bir anlamı olmadan, beynimizin beklemediği noktalarda yer bulmasını istiyor. Çalışmalarda seyirciyi anlamlandırma yönüyle işin içine çekiyor bu sebeple çalışmaları ile alımlayan kişi ile doğrudan ve benzersiz bir ilişki kuruyordu. Kavramsal sanat olarak ifade edilen ve bir anlam ifade etmeyi amaçlayan dönemin ruhunu oluşturan sanat akımı, sanat eserlerini maddi değerler üzerinde şekillendirilmesine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. Kısa bir süre içinde kavramsal sanatın merkezi haline gelen pop-art da soyut Dışavurumculuk’un benmerkezcilik ve romantizmine tepki olarak, kitleyi hedef alan bir alana taşınmıştır.

Sanat olarak değerlendirilen çalışma, asla tek boyutu bir şey değil.  Birçok değeri kendi özünde taşımasından dolayı, bazen bir tabloda kullanılan rengin benzersizliği, bazen Guernica tablosu gibi faşizme karşı bir duruşu savunması, bazen de yaptığı çalışmayı farklı kılmak gibi bir tarafta yer alması nedeniyle sanat eseri olarak kabul edilebilir. Çünkü Warhol, bir röportajında resimlerinin bazılarını asistanlarına yaptırdığını söylemiştir. Fakat konunun üzerine oluşan sansasyon sonrası bunu yalanlamıştır. Bu durum çalışmanın kendisinin değil, onu ortaya atan fikri öne çıkaran bir yapının değeri ile ilgili bir durumdur. Kavramsal sanatta savunulan ilke de tam olarak budur. O ürün temsil ettiği anlam dışında bir şey değildir. O yüzden her türlü günlük ve değersiz malzeme çalışmanın parçası olabilir. 

Warhol’un çalışmaları ve kendisi tartışmalı bir alanda bulunmakta çünkü bir taraftan tüketim kültürünü eleştirdiği bir taraftan da onun bir temsilcisi olduğu söylenir. Bu herkes tarafından söylenen ve Warhol’un da kabul ettiği doğru bir tespitti. Warhol, Amerikalı gibi yaşayarak tek derdinin para ve şöhret olduğunu söyleyip hem de bu yaşayış tarzını karşı sürekli eleştiride bulundu.

Andy Warhol tüm sahip olduğu bu özelliklerinden dolayı önemli bir kültürel ikondur. Warhol, aslında dönemin ruhunu ifade eden önemli bir kişidir. Amerikan toplumunun, beğeni ve ilgilerine dayanan bakış açısıyla, sanatı yüksek kültürden uzaklaşıp, ilgi çekici olan Pop Sanatı beğeni listelerine almayı sağladı. Onun çalışmaları makinenin ürettiği bir sanat olarak tanımlanıp kabul edildi. Çünkü 20.yüzyıl sanat anlayışı sanatçıya, her şeyi deneyebilecek ve her şeyle oynayabilecek desteği ve cesareti vermiştir. 


Fatoş Yılmaz

Yorumlar
Kod: EC4HB